Sejarah India Moden: Imperialisme hingga Kemerdekaan

Sejarah India Moden: Imperialisme hingga Kemerdekaan

Subduction trench generating tsunami waves

Teori Malthus

Teori pertubuhan penduduk boelh dibahagikan kepada tiga kategori yang besar iaiatu:

1. teori biologis
2. teori kebudayaan
3. teori ekonomi.

Teori biologis : ia menyifatkan bahawa manusia berkeupayaan mengawala pertumbuahn penduduk sama juga dengan lain-lain kehidupan (tumbuhan).

Teori budaya : teori ini menytakan manusia bersifat rasional dengan mengunkan intleknya untuk mengwal bilnagnnya. – contoh “one-child policy di china”

Teori ekonomi : yang berdasrakan teori lenin-marxist – yang menyifatkan pertumbuahn penduduk adalah berpunca daripada permintaan ke atas buruh.


Secara ummnya teori-teori kependudukan dapat dikelompokkan kepada 3 iaitu:

1. aliran malthusian
2. aliarn marxist
3. aliran teori kependudukan mutakhir




Fokus hanya kepada teori malthus

Malthus begitu terkenal dengan “theory of population growth” pada 1798. Teras utama teori ini : terdapat dua prinsip utama dalam teori malthus:

1. dengan tiada sebarang sekatan, penduduk manusia berpotensi untuk berkembang pada kadar geometri – seperti bertambahnya angka-angka > 1, 2,4,8,16 (geometri) – jumlah pendudUk akan menjadi dua kali ganda besarnya dalam tiap-tiap dua puluh lima tahun.

2. penghasilan daripada tanah (makanan), walaupun di bawah keadaan-keadaan yang paling baik, boleh bertambah pada kadar arithmetik – bertambahnya angka-angka 1,2,3,4,5.

Oleh itu jika tidak ada usaha untuk mengawal pertumbuhan penduduk, pada satu sata manusia akan mengalami kekurangan makanan. namun jika kita teliti pada permulaan abad ke 20- apa yang dirmalkan – nampak macam menjadi kenyataan - timbul kemiskinan dan kelaparan seperti beberapa negara di benua afrika.
menrut malthus ada dua faktor yang menghadkan pertumbuhan penduduk dunia:

kadar kematian yang disiftaknnya akan nertindak sebagai pemeriksan positif (positive check) – disebabkan oleh peperangan, penyakit, kekeurangan makanan

melalui pemeriksan pencegahan (preventive check) iaitu masyrakat dengan sendirinya mengurangkan kadar kelahiarn. contohnya dengan melambtakan usia perkhawinan atau mengamalkan kaedah perancangann keluarga.

apakah kelemahan teori ini?

1. beliau gagal mengambil kira revolusi pertanian dalam bidang pertanian menerusi penggunaan teknologi yang dapat meningkatkan pengeluaran makanan

2. manusia dapat mengawal bilangnya sperti kes di china iatu dasar “satu anak bagi setiap keluarga”.

3. bagi sesetengah negara pertumbuahn penduduk tidaklah sepsat seprti yang malthus ramalkan.



Neo-malthus dan aliran kependudukan modern

pada awal abad masih ada pendokong teori malthus. terdapat 20 kelompok pendukung malthus tapi lebih radikal.

kelompok ini berpendapat cara berkesan untuk mengurangakn pertumbuhan pendudk ialh meneruis penggunan kontasepsi dan pengguguran kandunagn sebagi cara yang efektif untuk kawal penduduk. sudah tentu pada zaman malthus dunai masih kosong – kini telah dipenuhi dengan manusia.

beberpa terbitan menarik berkaitan engan ledakan pendudk ialah.

1971 – the population bomb oleh paul ehrlich

1987 – melalui penerbiatan “our common future”

1990 – penerbitan menraik tenatng masalah penduudk ilaha the population exploaration – isinya ialah tentang ledakan penduduk dunia (bomb).

1996 – terbit satu buku “caring for the future – a radical agenda for positive change”.

APAKAH ITU GEOGRAFI MANUSIA?

Bidang geog manusia  mulai wujud kerana ahli-ahli geografi terlalu beri tumpuan ke atas unsur semulajadi (geomorfologi) sehingga mengabaikan lain-lain bidang yang terdapat dalam geog khususnya tentang unsur manusia sebagai penghuni bumi.

Namun apabila ramai ahli-ahli daripada bidang-bidang sains yang lain mula menceburkan diri dalam geografi, maka terdapatlah usaha-usaha untuk meneroka bidang-bidang lain – ini termasuklah mereka yang berminat mengkaji perhubungan di antara alam fizikal dengan alam manusia.

Maka kajian tentang hubungan di antara alam fizikal dengan manusia dikenali sebagai geografi manusia.

Johnston  (2001) telah mendefinisi g. manusia sebagai “bahagian disiplin geografi yang berkaitan dengan perbezaan kawasan dan organisasi aktiviti-aktiviti manusia dan perhubungannya dengan persekitaran fizikal”.

Pada umumnya geo. manusia adalah berkaitan dengan manusia dalam ruang.

KONSEP PEMBANGUNAN LESTARI/MAPAN

Pembangunan lestari bermaksud pembangunan yang memenuhi keperluan semasa tanpa memusnahkan atau memperjudikan keperluan generasi  akan datang

(Bruntland Report, 1987).

Kelestarian merupakan satu paradigma pemikiran masa depan (futuristik) dengan aspek-aspek keseimbangan persekitaran, sosial dan ekonomi diambil kira dalam merancang pembangunan dan penaik taraf dan kualiti kehidupan.

Pembangunan lestari  adalah suatu pembangunan yang dijalankan bagi memenuhi keperluan pada masa kini tanpa mengorbankan keperluan pada masa akan datang. (Banyak lagi akan dibincang dalam sidang video lepas intensif nanti tentang konsep pembangunan lestari).

LIHAT KE BELAKANG SEBENTAR – PERSPEKTF SEJARAH KEMUNCULANNYA

Masalah pembangunan dan alam sekitar telah lama berlaku, namun mula mendapat perhatian dalam persidangan alam sekitar dan pembangunan bangsa-bangsa bersatu di Rio de Jenerio pada 1992. 

Namun begitu dalam bidang geografi pertalian manusia-alam sekitar bukanlah merupakan isu baru. 

Cuba renung kembali aliran pemikiran environmental determinisme dan possiblisme.

Harlan barrow (ahli geografi) pernah menyentuh isu pemuliharaan alam sekitar pada awal kurun ke 20 lagi.

Sehubungan itu pemuliharaan alam sekitar telah menjadi isu penting dalam pembangunan – pembangunan yang tidak terkawal telah membawa berbagai masalah-masalah pembangunan –

Ini berpunca daripada perbuatan manusia – kemusnahan ekosistem, penebangan hutan yang berlebihan yang diancam kepupusan sumber.

Konsep pembangunan lestari atau mapan (sustainable development) kini begitu popular sebagai slogan pembangunan antarabangsa dan juga setempat.  penekanan pembangunan mapan ialah pembangunan yang memenuhi keperluan generasi akan datang.

Dari segi pembangunan ekonomi, pembangunan  lestari akan mengambilkira kesannya ke atas alam sekitar agar tidak mengakibatkan kerosakan yang tidak boleh dipulihkan. 

Soal-soal conservation (pemuliharaan) dititikberatkan.  pembangunan mapan menekankan kepada unsur-unsur

 

 

Strategi Dalam Melaksanakan Pembangunan Lestari : Apakah cara caranya:

1. Mengadakan  program kitar semula yang dapat  memainkan peranan yang penting dalam menyokong dasar strategik kerajaan bagi pengurusan alam sekitar dan sumber semula jadi yang mapan dan lestari.

Program ini bertujuan untuk mengurangkan intensiti pencemaran dan sisa daripada aktiviti pembandaran dan perindustrian, di samping memastikan alam sekitar bersih dan sihat supaya dapat memenuhi keperluan dan aspirasi rakyat.

Amalan kitar semula boleh dijalankan di peringkat nasional, kawasan, komuniti, serta individu. Oleh itu, kejayaan program kitar semula banyak bergantung kepada kerjasama yang erat dalam kalangan semua pihak.

Justru program kitar semula dapat mencapai pembangunan yang lestari, berkualiti dan seimbang.

2. Galakkan menggunakan petrol tanpa plumbum bagi kenderaan bermotor.

Mencari alternatif selain minyak juga adalah penting bagi tujuan mengurangkan kesan pencemaran alam sekitar.

Sudah ada usaha ke arah menghasilkan minyak enjin biomass daripada tumbuh-tumbuhan sedang giat dijalankan.

Ahli sains telahpun menemukan sejenis minyak daripada kelapa sawit yang boleh mengurangkan pencemaran udara tanpa menjejaskan kecekapan enjin.

Sungguhpun penemuan ini masih terlalu baharu untuk dipastikan sama ada praktikal ataupun tidak namun penemuan ini patut dijadikan satu titik permulaan bagi meningkatkan usaha kita ke arah mencapai konsep pembangunan lestari.

Oleh itu, penggunaan petrol tanpa plumbum turut membantu dalam melaksanakan pembangunan lestari.

3. Adakan hukuman terhadap  individu atau organisasi yang telah didapati bersalah memusnahkan alam sekitar semata-mata untuk kepentingan diri sendiri.

Pihak berwajib seperti Kementerian Sains, Teknologi, dan Alam Sekitar wajar menguatkuasakan undang-undang yang sedia ada untuk menghukum pihak-pihak yang berkenaan. Perlu ada  Ketegsan dalam mengenakan hukuman terhadap pihak yang merosakkan alam sekitar. 

4. Bermula diperingkat awal. Pihak sekolah hendaklah memperkenalkan pendidikan alam sekitar kepada murid-murid sekolah.

Pendidikan alam sekitar melibatkan pelbagai aspek yang menjurus ke arah pengekalan alam yang sejahtera.

Satu kurikulum yang khusus perlu digubal agar pendedahan yang sistematik dapat dilaksanakan. Kurikulum ini boleh diselitkan dalam mata-mata pelajaran lain dan boleh juga dijadikan mata pelajaran khusus.

Hal ini bertujuan untuk menyemaikan kesedaran secara lebih berkesan.

Murid sekolah khususnya yang belajar di sekolah rendah wajar didedahkan dengan pengetahuan tentang alam sekitar dengan lebih sistematik.

Jika sejak kecil mereka diberikan pendedahan sedemikian, mereka akan berasa lebih bertanggungjawab terhadap alam sekitar apabila mereka dewasa.

Bandingkan perkembangan Revolusi Perancis semasa peringkat moderat (1789-1792) dan peringkat radikal (1792-1794).

Peringkat revolusi di Perancis mempunyai 4 cabang utama yang membawa kemana arah tuju revolusi tersebut. Susunan tersebut bermula dengan ‘The Moderat Stage’, ‘The Radical Stage’, ‘The Directory Stage’ dan yang terakhir ialah ‘The Napoleonic Era’. Revolusi perancis ini berlaku pada tahun 1789 sehingga 1795.[1] Peringkat Moderat ialah peringkat pertama yang membawa kepada revolusi tersebut. Peringkat Moderat bermula pada 1789 sehingga 1791. Bersifat kesederhanaan dalam perlembagaan yang diketuai oleh Girondins. Beliau seorang yang memiliki bersifat ke arah pembaharuan. Melihat keadaan rakyat yang telah dipaksa teruk oleh pemerintah atas kehendak kepentingan sendiri, beliau mula mengorak langkah dalam membentuk pembaharuan dengan menghapuskan sistem feudalisma. Semasa moderat mula memerintah perancis dapat dilihat mengalami pelbagai perubahan yang berlaku. Negara perancis mempunyai dewan parlimen yang ditubuhkan pada 1614 tetapi tidak pernah bersidang sehinggalah pada 1 mei 1789 ( pertama kali ). Rakyat berharap raja perbaiki keadaan rakyat. Sebelum tercetusnya revolusi ini, pelopor terkenal yang berasal daripada golongan bijak pandai Robespierre dan Voltaire telah berjaya menggunakan faktor revolusi Amerika pada 1775 telah memberi kesan kepada pelopor nasionalis ini. Menggunakan faktor revolusi amerika, iaitu memperjuangkan kebebasan. Robespierr dan Voltaire ini telah menyebarkan ideologi dan juga fahaman kepada rakyat supaya menentang pemerintahan yang tidak adil. 90 peratus daripada pendapatan negara adalah sumbangan daripada golongan ‘estate 3’. Revolusi intelektual berlaku kepada 3 tahap sehingga membawa kepada kesedaran kepada perubahan kuasa politik dan sosial 1789. Atas dasar intelektual ini maka membawa kepada beberapa peringkat revolusi dalam negara perancis.

Antaranya yang pertama ialah penawanan penjara Bastille pada 14 julai 1789. Pergeseran ini berlaku antara orang awam dengan tentera. Ketegangan ini menyebabkan rampasan senjata juga berlaku dan orang awam menyerang Bastille. Dari segi politik pula kejatuhan penjara Bastille ini adalah suatu perkara penting dalam kalangan orang awam, kerana tempat ini merupakan tahanan banduan politik ditahan.[2] Tahanan pro-pilitik berjaya dibebaskan. Ini membuka peluang kepada rakyat mara kehadapan dalam menentang kerajaan. Manakala ‘estate 2’ dan ‘estate 1’ mula meninggalkan perancis kerana berasa takut dengan kemaraan rakyat.

Justeru ‘estate 3’ mula memboikot kepada tuan tanah dengan membakar surat perjanjian dan tidak mahu membayar cukai kerana sistem feudalisme telah dihapuskan serta-merta. Rakyat hidup dalam keadaan bebas daripada cengkaman ‘landlord’. Kedua ialah perisytiharan Hak Manusia. Dewan kebangsaan memulakan tugasnya dengan menubuhkan satu bentuk kerajaan bagi Perancis serta menggelarkan dirinya Dewan Perlembagaan selepas 14 julai tersebut iaitu ‘National Assembly’pada 17 jun 1789.  Menjelaskan situasi keadaan yang berlaku kepada orang awam in merupakan satu faktor penting dalam revolusi bagi seluruh manusia. Pengisytiharan ini menunjukkan bahawa bagaimana pengaruh revolusi Amerika dan juga ajaran Rouseeau ke atas wakil-wakil. Robespeirre dan Voltaire mengambil peluang ini dengan menyebarkan ideologi nasionalisme dalam kalangan rakyat. Terutamanya ‘estate 3’, dengan menyatakan kepada mereka bahawa rakyat adalah berkuasa penuh dalam menentukan pemerintah. Kuasa undang-undang terletak kepada rakyat dalam membuat rang undang-undang negara. Pada masa yang sama juga telah tertubuhnya satu ‘Perlembagaan’ bertulis pertama bagi negara Perancis iaitu pada tahun 1791. Namun perlembagaan tersebut tidak dipersetujui oleh Raja Loius kerana estate ketiga mengangkat ikrar di gelanggang tennis, keadaan ini adalah kerana Raja Loius telah menghalang atau tidak membenarkan estate ketiga ini memasuki dewan persidangan raja pada persidangan yang pertama dulu. Dalam perlembagaan bertulis itu telah membenarkan rakyat perancis bebas bersuara. Sebelum ini hanya golongan estate pertama dan kedua  sahaja yang mempunyai hak bersuara dalam kalangan masyarakat. Atas dasar baru yang diperkenalkan mereka ‘estate 3’ bebas bersuara sepertimana estate lain mendapat keistimewaan. Sehubungan dengan itu pihak akhbar juga mempunyai hak bebas dalam menyatakan pandangan atau kritikan.[3] Secara rasminya perlembagaan bertulis itu telah menjadi satu rang undang-undang kepada negara perancis pada tahun 1791. Mereka hanya mempunyai satu dewan sahaja dalam melicinkan struktur pentadbiran. Tambahannya lagi dalam perlembagaan itu menegaskan sistem raja berdasarkan raja berperlembagaan.

 Manakala pada masa yang sama pula, Jacobins telah memenangi kerusi dalam dewan perundangan pada pilihanraya seterusnya dan membentuk kerajaan baru perancis, muncul kuasa politik yang baru iaitu golongan Radikal pada tahun 1792 sehingga 1794. Golongan ini diketuai oleh Jacobins, seorang pemikir politik, beliau mempunyai pengaruh yang tinggi dalam kalangan masyarakat perancis. Semasa golongan moderat mengambil alih perancis pengaruh jacobins mula tular dalam kalangan masyarat perancis dalam kelas pertengahan sehingga kepada kelas bawahan. Pemikiran yang idealistik serta idealogi ke arah perubahan radikal golongan ini berjaya mendapat tempat dalam kalangan hati rakyat perancis. Peringkat radikal ini jika dilihat satu tahap yang agak kasar dan juga ekstrem. Fahaman republik yang terkemuka juga menyertai golongan radikal iaitu Robespierre dan Marat.[4] Golongan ini juga ingin melakukan perubahan dalam menyusun semula susun lapis masyarakat perancis. Perubahan yang dapat dilihat dalam peringkat radikal ini ialah yang pertama terhapusnya sistem beraja. Sistem kuasa mutlak monarki dihapuskan secara rasminya pada 21 sepetember 1792. ‘The radical stage’ terdiri daripada golongan terpelajar borjuis. Golongan borjuis adalah golongan pertengahan menengah atas. Pelopor idealisme di peringkat radikal ini telah menyebarkan dasar revolusi ke negara lain. Bertujuan untuk menyatakan rakyat biasa mempunyai kuasa autoriti yang boleh mencetuskan perubahan apabila ketua pemerintah berlaku tidak adil. Peringkat radikal ini telah berjaya menubuhkan satu dewan parlimen. Parlimen yang diberi nama ‘National Covention’. Kuasa politik yang dimainkan oleh Jacobins adalah sangat radikal dan bertindak atas dasar kepentingan sendiri.

Namun apabila peringkat ini mencapai tahap kejayaan, mereka berjaya menangkap Raja dan permaisuri ke muka pengadilan. Raja dan Permaisuri cuba untuk melarikan diri ke Verannes kerana ingin meninta bantuan raja Austria kerana pergolakkan yang berlaku namun gagal dan dibawa semula ke paris. Pengikut jacobins mula menyerang sesiapa yang berpihak kepada antirevolusi. Kesan penyerangan itu telah menyebabkan 1000 tahanan mati dibunuh. Pencetusan radikal ini telah mencapai satu tahap yang ganas.  Raja dan permaisuri dijatuhkan  hukuman gantung pada 21 januari 1793 setelah membuat pengakuan terhadap tuduhan-tuduhan yang didakwa di dalam persidangan ‘National Covention’. Pada 1793 telah berlaku perselisihan faham dalam dewan parlimen. Iaitu antara pihak Jacobins dan pihak Girondins. Girondins bersama-sama pengikutnya ditahan serta merta, ekoran tersebut dewan parlimen diambil alih semula oleh jacobins.[5] Tahap pencapaian ini telah memaparkan satu sikap yang sangat ekstrem kepada perubahan yang ingin dilakukan, sehinggakan telah mengorban ramai nyawa dan kerosakan harta awam. Faktor kenaikkan harga roti turut mempercepatkan revolusi ini. Kepesatan aliran telah memakan minda rakyat supaya bertindak dengan ganas sehingga mencapai satu tahap kepuasan maksimum diri. Walupaun diperingkat awal telah dilihat pembebasan rakyat daripada cengkaman pemerintah. Meletakkan diri sebagai seorang yang bebas dan boleh melakukan apa saja menurut kehendak hati. ‘Committee of public safety’ atau CPS mengambil peluang daripada perbalahan yang berlaku. Mempunyai ahli seramai 12 orang sahaja. Di bawah pimpinan Robesspierre. CPS mula mentadbir negara perancis. Sifat jacobins mula gila kuasa, diktaktor. Manakala girondins dan pengikutnya mati dipancung. Semasa zaman ‘moderate’ metadbir, ramai rakyat yang mati semasa pimpinan ‘moderate’. Sifat tamak dan gila kuasa mula kuasai diri jacobins, dalam masa yang sama juga jacobins mula melakukan pengkhianatan politik dengan menjatuhkan robespierre. Peringkat radikal ini hanya bertahan selama 2 tahun sahaja. Kerana sikap jacobins itu sendiri telah memakan dirinya dan akhirnya beliau mati dipancung.

Jelas perbandingan yang dapat dihuraikan adalah mereka yang ingin membuat perubahan kerana untuk memaksimumkan kesaksamaan raykat daripada sikap Raja yang tamak dan hanya pentingkan kepuasan sahaja. Kedua-dua peringkat revolusi ini berjaya membawa kepada kebebasan rakyat daripada diktaktor. Namun kebebasan ini juga telah membawa rakyat kepada satu arah yang libereal berjaya menghapuskan satu sistem lama iaitu sistem ekonomi bersifat feudalisma. Ramai golongan kesedaran telah melalui zaman Terror dengan menanggung penderitaan atau terpaksa berjuang bermati-matian untuk tidak menjadi mangsa kepada luahan benci para revolusioner. Perbezaan peringkat perjuangan ini adalah kesan daripada nasioalis iaitu masing-masing memperjuangkan matlamat yang berbeza. Perubahan kesedaran politik ini telah berjaya meletakkan rakyat sebagai pusat kuasa dalam membentuk gagasan, dalam membina negara ke arah negara bangsa. Walaupun perubahan ini bukan sepenuhnya daripada pengaruh idea-idea nasionalis dan bukan daripada kesinambungan matlamat perjuangan.[6]

---

[1] Herbert L. Peacock M.A. History Of Modern Europe 1789-1970.Terjemahan Amri Hasbullah.Dewan Bahasa Dan Pustaka.Kemeterian Pelajaran Malaysia.Kuala Lumpur.1976.

[2] Qasim Ahmad. Eropah Moden.Dewan Bahasa Dan Pustaka.Kuala Lumpur. 1985.

[3] Zaidah Othman. Sejarah Eropah Moden. Dewan Bahasa Dan Pustaka. Kuala Lumpur. 1971.Bab 2.

[4] Crocker dalam Qasim Ahmad. Pemikiran Kesedaran: Satu Garis Pemisah Revolusioner. Dalam Karya

Sejarah: Pendekatan dan Persoalan. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. 1991, hlm 75.

[5]  Palmer dan Colton dalam Qasim Ahmad. Pemikiran Kesedaran: Satu Garis Pemisah Revolusioner.

Dalam Karya Sejarah: Pendekatan dan Persoalan. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. 1991, hlm 75.

[6] Jebat: Malaysian Journal of History, Politics, & Strategic Studies, Vol. 37 (2010): 122 - 152

@ School of History, Politics & Strategic Studies, UKM.

Perebutan takhta di Negeri-negeri Melayu pada penghujung abad ke-19 membawa kepada campur tangan British. Jelaskan?

Dasar campur tangan Inggeris di Tanah Melayu telah bermula di Perak pada tahun 1874 dengan termenterainya Perjanjian Pangkor, diikuti oleh Selangor,Sungai Ujong dan Pahang. Dengan ini bermulalah era perluasan British di Tanah Melayu sekaligus mengubah corak sistem pentadbiran masyarakat tempatan, politik,ekonomi dan sosial. Dasar campur tangan ini adalah untuk meluaskan kepentingan pihak British di Tanah Melayu. Sebelum kedatangan British di Tanah Melayu 1874, pentadbiran Tanah Melayu bersifat tradisional. Pentadbiran politik Tanah Melayu lebih bertunjangkan kepada kedudukan Raja atau Sultan. Raja atau Sultan meruakan ketua tertinggi dalam sistem pentadbiran politik Tanah Melayu. Di setiap negeri-negeri di Tanah Melayu mempunyai Raja atau Sultan yang memerintah mengikut caranya sendiri dalam mentadbir kawasan jajahan serta rakyat. Rakyat pada masa itu sangat patuh kepada Raja atau Sultan. Raja atau Sultan dipilih melalui kenaikkan tahta apabila Sultan sebelumnya mangkat. Atau lebih senang dikatakan sistem giliran. Anak raja atau sultan akan menggantikan tahta kerajaan.  Pergelutan atau pergaduhan yang berlaku dalam kalangan keluarga kerabat diraja telah berjaya mengundang kedatangan British di Tanah Melayu. Pergaduhan yang berlaku biasanya ialah perebutan tahta kerajaan.

Pada abad ke- 19 krisis politik kian memuncak ke atas ekoran perebutan tahta dalam kalangan kerabat diraja masing-masing. [1] ketegangan ini adalah disebabkan oleh faktor perang saudara yang semakin berlarutan, dek kerana tiada jalan penyelesaian yang dapat dipersetujui dalam kalangan kerabat diraja. Lebih rumit apabila keadaan yang kritikal ini telah dicampur tangan oleh golongan kongsi gelap yang semakin popular di Tanah Melayu menjelang abad ke - 19. Perang saudara merebut tahta kerajaan dan kawasan antara pembesar-pembesar Melayu adalah perkara yang sering terjadi. Contoh situasi di Perak. Perak mengamalkan sistem perlantikan Sultan berasaskan kepada giliran. Sejak awal abad ke-19 lagi Perak telah mengalami krisis dalam hal ehwal politik. Pada zaman pemerintahan Sultan Abdullah Muazzam Shah ( 1818-1830 ) , Perak telah mengamalkan sistem giliran yang meliputi 3  anggota keluarga diraja sahaja. [2] Bagaimanapun kaedah ini tidak dapat menyelesaikan sengketa yang berlaku. Ada beberapa syarat yang perlu diikuti dalam pemilihan Sultan secara mutlak, seperti mendapat persetujuan daripada pembesar-pembesar istana dan waris tersebut haruslah menghadirkan diri semasa upacara permakaman Sultan.

Perebutan tahta yang berlaku dalam sejarah Kesultanan Perak ini apabila Sultan Ali mangkat pada 1871, Sultan Abdullah gagal menghadirkan dirinya di tempat permakaman ayahandanya, kerana beliau sedang menghadapi masalah peribadi. Beliau telah selisih faham dengan isterinya Raja Tipah, Raja Tipah telah dilarikan oleh kaum kerabat dari Selangor. Daripada masalah ini beliau malu untuk hadirkan diri di Sayong.[3] Namun ekoran kegagalan daripada itu Sultan Abdullah tidak dilantik menjadi Sultan Perak malah dilantik menjadi Raja Dihilir sahaja. Kuasa pengaruh politik Ngah Ibrahim pada masa itu sangat kuat dan melantik menteri Larut Sultan Ismail menjadi Sultan Perak yang sah. Kekayaan bahan mentah di Larut itu telah berjaya memperluaskan pengaruh politik Ngah Ibrahim. Perpecahan ini telah membuka peluang kepada pihak British datang ke Tanah Melayu.

Sultan Abdullah menulis surat kepada pihak British iaitu kepada Sir Andrew Clarke dan menceritakan perihal yang berlaku dalam keluarga kerabat diraja Perak. Sir Andrew Clarke menggunakan permasalahan yang melanda Sultan Abdullah tersebut sebagai satu faktor untuk memperluaskan dasar British dan menjaga kepentingannya. Raja Muda Ali dan Raja Abdullah ( anakanda Sultan Jaafar) berebut-rebut mahu menjadi Sultan.[4] Maka termeterailah Perjanjian Pangkor yang ditandatangani oleh Sultan Abdullah di atas kapal pluto pada tahun 1874. [5] Ini  adalah satu penyebab utama pihak British datang ke Tanah Melayu dan bergiat secara aktif di negeri-negeri Melayu.

Seterusnya pihak British berjaya memperluaskan dasar imperialisme ke negeri-negeri Melayu. British berjaya campur tangan di atas permasalahan yang terjadi secara tidak langsung seterusnya mengubah dasar sistem politik Tanah Melayu yang bersifat tradisional kepada sistem Residen. Campur tangan di Perak merupakan saingan kepada kerajaan Belanda dalam memperluaskan dasarnya di Tanah Melayu pada abad ke-19, Belanda pada masa itu berpusat di Melaka. Setelah Perjanjian Inggeris-Belanda 1824 British berjaya menawan Melaka. Kuasa barat cuba memonopolikan perdagangan di Tanah Melayu.[6] Beralih kepada negeri Selangor pula, era pemerintahan Sultan Muhammad pada 1875. Lukut merupakan sebuah kawasan yang kaya dengan bijih timah. Dipelopori oleh pembesar Melayu dan juga pembesar Cina. Kepesatan dan keuntungan bijih timah iu telah menimbulkan rasa tidak puas hati kepada pembesar Cina. Raja Busu merupakan pelombong timah yang mati dibunuh oleh pembesar Cina pada 1834[7] kerana berjaya memajukan perusahan timah. Disini telah nampak perebutan kuasa dalam kalangan kelas atasan sesama mereka. Namun pergaduhan ini juga melibatkan golongan pembesar istana. Kemangkatan Sultan Muhammad juga telah menyebabkan dua pihak sesama kerabat diraja bergaduh untuk perebutan kerajaan tahta iaitu antara Raja Muda Muhammad dengan Raja Abdul Samad. Persengketaan antara mereka ini adalah singkat dan Raja Abdul Samad berjaya menyingkirkan Raja Muda Muhammad.

Tetapi masih lagi ada perasaan tidak berpuas hati dalam kalangan kerabat diraja tersebut. Raja Abdullah mula memungut cukai perdagangan terhadap Raja Mahadi sedangkan Raja Mahadi adalah daripada golongan kerabat diraja Selangor. Raja Mahadi tidak berpuas hati atas tindakan Raja Abdullah dan membuat pakatan untuk menyingkirkan Raja Abdullah. Tindakan ini telah menggangu perdagangan timah dan menyebabkan kerugian besar dalam kalangan mereka. Keadaan politik di Selangor bertambah rumit apabila campur tangan daripada kerabat diraja kedah iaitu Tengku Kudin. Raja Mahadi yang dahagakan sokongan daripada pembesar kelas atasan berjaya melancarkan perang saudara dan Raja Mahadi berjaya menguasai kawasan Selangor semula pada bulan Julai 1870.[8]  Pada tahun yang sama juga telah tercetus Perang Kelang antara Tengku Kudin dengan Raja Mahadi. Persaingan sengit antara mereka ini telah membuka jalan sekali lagi kepada British untuk datang campur tangan. Sir Andrew Clarke mengambil kesempatan di atas pergaduhan ini untuk memperluaskan dasar Inggeris dengan menyokong Tengku Kudin. Dengan bantuan British juga Perang Kelang dapat dihentikan. Pihak Inggeris mula bertindak kerana masalah yang dihadapi di Tanah Melayu telah mula membuat British menanggung kerugian yang besar dalam perdagangan. Permasalahan yang berlaku di Selangor adalah disebabkan perebutan kawasan Daerah Kelang. Keadaan ini berlarutan sehinggakan pembesar-pembesar Inggeris di Tanah Melayu  terpaksa meminta bantuan Inggeris di London datang menyelesaikan masalah demi untuk menjaga kepentingan mereka di Tanah Melayu.

Secara tidak langsung pihak Inggeris telah membuat dasar campur tangan di seluruh negeri-negeri yang ada di  Tanah Melayu. Jika dilihat daripada kronologi yang berlaku dalam sejarah Tanah Melayu, pembesar-pembesar itu sendiri yang mencetus perbalahan dalam kalangan mereka disebabkan sikap tiada toleransi dalam pentadbiran. Sikap tamak juga yang mendorong sesorang itu bersifat tidak adil semasa menjalankan tugasnya. British pula sememangnya menunggu peluang keemasan dalam memperluaskan dasar-dasarnya dan menjaga kepentingan pangkalan British yang mula menapak di Tanah Melayu pada abad ke-19. Tanah Melayu yang pada masa itu kaya dengan hasil bahan mentah dan British sangat-sangat memerlukan satu aset untuk memperkukuhkan perdagangan mereka selepas tercetusnya revolusi di Perancis. Revolusi perindustrian yang berlaku telah mengubah arah British mencari tempat atau kawasan yang kaya dengan bahan mentah untuk memperluaskan pasaran mereka.

BIBILIOGRAFI.

1.         Buyong Adil, Perjuangan Orang Melayu Menentang Penjajahan Abad 15-19. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa Dan Pustaka. 1985.

2.         Khoo Kay Kim, Bandar Klang: Perkembangan 1870-1941. Universiti  Kebangsaan Malaysia Bangi. Selangor. 1990.

3.         Mohd Isa Othman, Sejarah Malaysia (1800-1963). Kuala Lumpur : Utusan Publications & Distributors Sdn Bhd, 2002.

4.         Mohd Sarim Hj Mustajab, Klang 1890-1990 : Sejarah Dan Pentadbiran. Pejabat Daerah Klang kerjasama UKM. Selangor. 1990.

---

[1] Mohd Isa Othman, Sejarah Malaysia 1800-1963, Utusan Publications & Distributors Sdn Bhd 2002, kuala Lumpur. Hal 48.

[2] Mohd Isa Othman, Sejarah Malaysia 1800-1963, Utusan Publications & Distributors Sdn Bhd 2002, kuala Lumpur. Hal 49.

[3] Buyong Adil, Perjuangan Orang Melayu Menentang Penjajahan Abad 15-19, Dewan Bahasa Dan Pustaka 1985, Kuala Lumpur. Hal 152.

[4] Mohd Isa Othman, Sejarah Malaysia 1800-1963, Utusan Publications & Distributors Sdn Bhd 2002, kuala Lumpur. Hal 53.

[5] Mohd Isa Othman, Sejarah Malaysia 1800-1963, Utusan Publications & Distributors Sdn Bhd 2002, kuala Lumpur. Hal 73.

[6] Khoo Kay Kim, Bandar Klang: Perkembangan 1870-1941, UKM Bangi 1990. Selangor. Hal 73.

[7] Mohd Isa Othman, Sejarah Malaysia 1800-1963, Utusan Publications & Distributors Sdn Bhd 2002, kuala Lumpur. Hal 55.

[8] Mohd Isa Othman, Sejarah Malaysia 1800-1963, Utusan Publications & Distributors Sdn Bhd 2002, kuala Lumpur. Hal 57.